Wat zegt de Nederlandse 10 jaars rente over de economie en uw hypotheek
De staatsrente op 10 jaar beweegt vaak eerder dan uw hypotheekrente. Ik leg uit hoe die twee samenhangen, wat de ECB ermee te maken heeft en waar u de stand van vandaag ziet.
Een stel in Zwolle heeft vorige week een hypotheekofferte gekregen en leest nu in de krant dat de staatsrente is gestegen. Ze vragen zich af of hun offerte nog iets waard is en of ze beter hadden kunnen wachten. Wie zoekt op rente Nederland 10 jaar, zit meestal met precies die vraag.
Het antwoord begint bij één getal dat elke dag verandert, en dat meer vertelt dan de meeste koersenpagina's laten zien.
Wat de 10 jaars staatsrente in Nederland is
De 10 jaars staatsrente is het rendement dat beleggers eisen als ze tien jaar geld uitlenen aan de Nederlandse staat. Het Agentschap van het ministerie van Financiën geeft daarvoor staatsobligaties uit. Wie zo'n obligatie koopt, krijgt jaarlijks een vaste rente en na tien jaar het geleende bedrag terug.
Het getal dat u in het nieuws ziet, is dus geen tarief dat iemand vaststelt. Het is de uitkomst van handel. Als beleggers meer willen bieden voor een bestaande obligatie, stijgt de koers en daalt het rendement. Als ze verkopen, gebeurt het omgekeerde. De Nederlandse 10 jaars rente is daarmee een soort weerbericht voor de komende tien jaar.
Hoe de rente tot stand komt
De rente op 10 jaar volgt de verwachtingen over inflatie, economische groei en het beleid van de ECB. Verwachten beleggers dat prijzen blijven stijgen, dan eisen ze een hogere vergoeding, want het geld dat ze over tien jaar terugkrijgen is minder waard. Verwachten ze een zwakke economie met lage inflatie, dan zakt de rente.
De ECB bepaalt zelf alleen de korte rente, zoals het tarief waartegen banken bij haar geld stallen. Op de lange rente werkt ze indirect. Met haar signalen over de toekomst beïnvloedt ze wat beleggers denken dat de korte rente de komende jaren doet. De Nederlandse Bank, DNB, legt dit verband uit in haar publicaties over monetair beleid.
Daar komt het aanbod bij. Wanneer de staat meer obligaties moet uitgeven dan de markt graag opneemt, kan de rente omhoog gaan zonder dat de economie verandert. En omdat Nederland als zeer kredietwaardig geldt, ligt de rente er doorgaans lager dan in landen waar beleggers meer risico zien.
Link met hypotheek en spaarrente
De hypotheekrente met een lange rentevaste periode beweegt grotendeels mee met de lange marktrente. Dat is geen één op één koppeling met de staatsrente. Banken financieren hypotheken onder meer via obligaties en rentederivaten, en hun tarief volgt vooral de swaprente voor dezelfde looptijd. Die swaprente en de staatsrente lopen meestal gelijk op, vandaar dat de staatsrente een bruikbare graadmeter is. Bekijk meer artikelen over Rente en ECB.
Een rekensom maakt het concreet. Het stel uit Zwolle leent 300.000 euro. Stijgt hun tarief met 0,5 procentpunt, dan is dat in het eerste jaar ongeveer 1.500 euro extra aan rente, bij een annuïteitenhypotheek iets minder omdat er al wordt afgelost. Per maand scheelt het zo'n 125 euro. Of dat past, bepaalt de bank met haar eigen toetsing, en het Nibud rekent mee met uw woonlasten in verhouding tot uw inkomen.
Een kleine kanttekening. Een stijging van de staatsrente werkt niet direct door in uw offerte. Banken passen hun tarieven met enige vertraging aan en houden een marge aan. In de praktijk blijkt dat vaak anders dan het dagnieuws doet vermoeden. Een rentesprong op maandag staat zelden dezelfde middag in het tarief.
De spaarrente is een ander verhaal. Die volgt vooral de korte rente van de ECB en de concurrentie tussen banken om spaargeld. Een stijgende rente op 10 jaar zegt dus weinig over wat uw spaarrekening volgende maand doet. Voor wie een vaste spaarrente over meerdere jaren overweegt, is de lange rente wel een nuttig referentiepunt.
Voor de economie als geheel is de rente op 10 jaar een thermometer. Stijgt hij snel, dan rekenen beleggers op hogere inflatie of meer overheidsschuld. Daalt hij, dan verwachten ze zwakkere groei. Voor een mkb-eigenaar die een lening voor een bedrijfspand wil afsluiten, werkt het hetzelfde als voor een huishouden. De lange marktrente bepaalt de ondergrens van wat de bank kan aanbieden.
Waar u de actuele stand vindt
De actuele stand vindt u op de statistiekpagina's van DNB, waar de rente op Nederlandse staatsobligaties met verschillende looptijden wordt gepubliceerd, en bij de financiële nieuwssites en brokers die dagkoersen tonen. Let erop dat u de rente van een Nederlandse obligatie met een looptijd van tien jaar bekijkt, niet die van een ander land.
Wat u met het getal doet, hangt af van uw situatie. Loopt uw rentevaste periode over een jaar af, dan loont het om de beweging maandelijks bij te houden. Zit u midden in een aankoop, vraag de bank dan hoe lang uw offerte geldig is en of het tarief tot die datum vastligt. Meer over het afsluiten van een hypotheek leest u bij de AFM.
Noteer vandaag de stand van de 10 jaars rente en het tarief in uw offerte. Over een maand legt u ze naast elkaar. Dan ziet u zelf hoe snel uw bank meebeweegt.