Cryptocurrencies market caps en hoe u de ranglijst van marktwaarde leest

Een controller bij een middelgroot bedrijf in Zwolle krijgt een eenmalige bonus van 12.000 euro en wil een deel in crypto zetten. Hij opent een overzichtssite, ziet een munt van 0,50 euro naast een munt van 40.000 euro en denkt dat de eerste "nog goedkoop" is. Dat is de meest gemaakte denkfout bij cryptocurrencies market caps, en ze kost beleggers geld.

Hieronder leg ik uit wat marktwaarde precies meet, waarom de koers daar weinig over zegt en hoe u de ranglijst gebruikt zonder te trappen in de bekende valkuilen.

Wat cryptocurrencies market caps betekenen

Marktkapitalisatie is de koers van één munt vermenigvuldigd met het aantal munten dat in omloop is. Het getal vertelt hoeveel geld de markt in totaal in een munt waardeert, op basis van de laatste handelsprijs.

Een rekenvoorbeeld met verzonnen cijfers. Munt A kost 0,50 euro en er zijn 100 miljard stuks in omloop, dus de marktwaarde is 50 miljard euro. Munt B kost 40.000 euro en er is 1 miljoen stuks in omloop, dus de marktwaarde is 40 miljard euro. Munt A is de grotere van de twee, ondanks een koers die tienduizenden keren lager ligt.

Marktwaarde is wel een waardering en geen bedrag dat ergens op een rekening staat. Als iedere houder tegelijk wil verkopen, haalt niemand dat totaalbedrag op. De koers is namelijk de prijs van de laatste kleine transactie, niet van de hele voorraad.

Koers versus marktwaarde

De koers vertelt wat één stuk kost, de marktwaarde vertelt hoe groot de munt als geheel is. Alleen dat tweede getal is geschikt om munten met elkaar te vergelijken.

Terug naar de controller met zijn 12.000 euro. Bij de munt van 0,50 euro krijgt hij 24.000 stuks. Bij de munt van 40.000 euro krijgt hij 0,3 munt. Dat voelt als een groot verschil in "waarde", maar het is alleen een verschil in stukgrootte. Als beide munten morgen hun marktwaarde verdubbelen, verdubbelt zijn inleg bij allebei.

Wie op zoek is naar price cryptocurrencies, dus naar de prijs per munt, vindt overal koerslijsten. Dat is een prima eerste stap om een munt te vinden, maar een slechte maatstaf voor "duur" of "goedkoop". Ook een lijst met cryptocurrencies by price, gesorteerd van hoog naar laag, zet munten van heel verschillende omvang door elkaar. Een koers van 0,0001 euro kan bij een enorme hoeveelheid munten alsnog een flinke marktwaarde betekenen.

In de praktijk blijkt dat vaak anders dan beleggers verwachten. Een munt die in een week van 0,10 naar 0,20 euro gaat, lijkt een verdubbeling met veel ruimte erna. Zijn er 50 miljard stuks in omloop, dan moet er opeens 5 miljard euro extra in de munt stromen voor die verdubbeling. Dat is een heel ander verhaal dan "slechts tien cent".

De grootste cryptomunten op een rij

De ranglijst op marktwaarde wordt aangevoerd door Bitcoin, al jaren. Daaronder staan meestal Ethereum en een handvol andere namen, waarvan de volgorde met de koersen meebeweegt.

Ik noem hier geen vaste bedragen, omdat die binnen een dag alweer niet kloppen. Wat wel stabiel is, is de indeling die u in vrijwel elke top tien terugziet. Lees ook Waarom cryptocurrencies crash en wat eerdere crashes ons leren.

• Bitcoin, de oudste en grootste munt, vaak gezien als digitaal goud.
• Ethereum, het platform waarop veel andere projecten draaien.
• Stablecoins zoals Tether en USDC, gekoppeld aan de dollar. Hun marktwaarde is hoog, maar hun koers beweegt nauwelijks. Ze zijn bedoeld om te betalen en te parkeren, niet om op koerswinst te speculeren.
• Netwerkmunten van grote platforms, zoals BNB, XRP en Solana, die er in wisselende volgorde tussen staan.

Let bij het lezen van zo'n lijst op de stablecoins. Ze duwen de totale markt omhoog zonder dat er van beleggingsrendement sprake is. Wie de top tien gebruikt om te zien waar het beleggersgeld heen gaat, doet er goed aan ze apart te bekijken.

Een tweede kanttekening gaat over de afstand tussen de plekken. Een munt op plek 3 en een munt op plek 30 verschillen vaak veel meer in omvang dan de rangnummers doen vermoeden. Kleine munten zijn bovendien gevoeliger voor koersuitschieters. Met een paar miljoen euro aan aankopen verschuift de koers van een munt met een bescheiden marktwaarde veel sneller dan die van Bitcoin.

Circulating supply en fully diluted value

Circulating supply is het aantal munten dat nu echt verhandeld kan worden, en fully diluted value is de marktwaarde als alle munten die ooit zullen bestaan al in omloop waren. Het verschil tussen die twee kan enorm zijn. Bekijk meer artikelen over Crypto.

Een rekenvoorbeeld, opnieuw met verzonnen cijfers. Een nieuwe munt kost 2 euro. Er zijn 100 miljoen munten in omloop en het project heeft een maximum van 1 miljard. De gewone marktwaarde is dan 200 miljoen euro. De fully diluted value is 2 miljard euro, tien keer zo hoog.

Dat verschil is belangrijk, omdat de resterende munten meestal ergens liggen. Bij het team, bij vroege investeerders of in een reserve die in schijven vrijkomt. Komen die munten op de markt zonder dat de vraag meegroeit, dan staat de koers onder druk. Bitcoin heeft hier weinig last van, want daarvan is al het grootste deel uitgegeven. Bij jonge projecten is de verhouding tussen beide getallen juist een van de eerste dingen die ik bekijk.

Het vergelijken van twee munten van vergelijkbare marktwaarde gaat dan ook eerlijker met drie getallen naast elkaar. De marktwaarde nu, de fully diluted value en het percentage van het maximum dat al in omloop is. Een munt waarvan slechts een klein deel circuleert, heeft meer verwateringsrisico dan een munt waarvan vrijwel alles al is uitgegeven.

Waar u actuele data vindt

Actuele marktwaarden staan op de grote data-aggregators, en voor uw eigen beslissing zijn die lijsten een startpunt en geen eindoordeel. Zoek op de site van de munt zelf of in de documentatie naar het maximale aanbod, het uitgifteschema en wie welk deel bezit.

Let erop dat aggregators de circulating supply soms anders berekenen. Eén site telt gelockte of geblokkeerde munten mee, een andere niet. Dat levert bij dezelfde munt verschillende marktwaarden op. Pak daarom bij een serieuze afweging twee bronnen en kijk of de aantallen overeenkomen.

Voor de regels rond cryptodiensten in Nederland is de AFM de plek om te beginnen, onder meer voor waarschuwingen over risico's en over partijen die zich als aanbieder voordoen. En wie crypto bezit, kan voor de aangifte terecht bij de Belastingdienst, want uw bezit telt mee voor de belasting in box 3.

Een praktische stap voor deze week. Kies de twee of drie munten die u overweegt, zet hun marktwaarde, fully diluted value en circulating supply naast elkaar in een eigen overzichtje en schrijf erbij hoeveel van uw budget u in elk ervan wilt steken. Wie dat op papier ziet, kiest vaak anders dan wie alleen naar de koers kijkt.

Veelgestelde vragen

Wat is de grootste cryptocurrency qua marktwaarde?

Bitcoin staat al jaren bovenaan de ranglijst op marktwaarde. Ethereum volgt meestal als tweede. De exacte bedragen en de volgorde daaronder veranderen continu, dus kijk voor het actuele beeld op een data-aggregator.

Waarom zegt een lage koers niets over waarde?

De koers is de prijs van één stuk, en dat zegt niets over hoeveel stuks er bestaan. Een munt van 0,01 euro met honderden miljarden stuks in omloop kan een grotere marktwaarde hebben dan een munt van duizend euro met weinig stuks. Voor een eerlijke vergelijking kijkt u daarom naar de marktwaarde en de fully diluted value.