Beginner beleggen in zes stappen vanaf uw eerste euro

Een stel in Utrecht houdt na hypotheek en vaste lasten elke maand 300 euro over, en op de spaarrekening staat 18.000 euro. Per jaar komt daar 3.600 euro bij, over tien jaar dus 36.000 euro aan eigen inleg. Dat is gerekend zonder rente of rendement, want die kunt u niet voorspellen. Voor dit stel begint beginner beleggen bij twee vragen die ze beantwoorden voordat ze een app openen. Waar is het geld voor, en wat moet op de spaarrekening blijven staan? Daarna volgen vier praktische keuzes, in de volgorde waarin ik ze zelf zou nemen.

Eerst uw buffer en doel bepalen

Geld dat u binnen vijf jaar nodig hebt, hoort niet op de beurs. Koersen kunnen in zo'n periode fors dalen en u hebt dan geen tijd om te wachten. Staat er over twee jaar een verbouwing gepland, dan blijft dat bedrag op de spaarrekening. Lees ook Beleggen, hoe het werkt, wat het kost en welke risico's u loopt.

De buffer komt eerst, want die bepaalt hoeveel u overhoudt om te beleggen. Een gangbare vuistregel is drie tot zes maanden aan vaste lasten. Heeft het stel in Utrecht 3.000 euro aan vaste lasten per maand, dan is dat 9.000 tot 18.000 euro. Kiezen ze de ondergrens, dan kan 9.000 euro van de spaarrekening naar beleggen. Kiezen ze de bovengrens, dan begint beleggen met alleen de 300 euro per maand. Hulpmiddelen om uw uitgaven in kaart te brengen vindt u bij het Nibud.

Een zzp'er rekent hetzelfde, met één aanpassing. De belastingreserve is geen eigen geld. Staat er 12.000 euro op de rekening en is 7.000 euro bestemd voor btw en inkomstenbelasting, dan heeft u 5.000 euro vrij, en daar gaat de buffer nog van af.

Daarna volgt het doel. Pensioen over 25 jaar vraagt om een andere aanpak dan een aanbetaling over zeven jaar. Wie zoekt op beleggen hoe beginnen, krijgt vooral producten te zien. Schrijf liever eerst een jaartal en een bedrag op, want daar hangt de rest van uw keuzes aan.

Kies hoe actief u wilt beleggen

U beslist eerst of u zelf belegt of het laat doen. Zelf beleggen via een broker is de goedkoopste route, maar u legt zelf in en moet zelf rustig blijven. Een vermogensbeheerder neemt de keuzes over en rekent daarvoor een percentage per jaar. Stel dat dat 1% is, dan betaalt u over 10.000 euro 100 euro per jaar, ook in een jaar waarin de koersen dalen.

Binnen zelf beleggen maakt u nog een tweede keuze, tussen passief en actief. Een passief fonds volgt een index, bijvoorbeeld een brede wereldindex. Bij een actief fonds zoekt een beheerder de aandelen uit, tegen hogere kosten. Voor beginners beleggen is passief meestal het overzichtelijkst, omdat u geen aandelen hoeft te kiezen en de kosten vooraf kent.

Kies een broker

Een goede broker staat onder toezicht, is helder over kosten en laat u klein beginnen. In het register van de AFM kunt u nagaan of een aanbieder onder toezicht staat. Vergelijk daarna de kosten per aankoop, de jaarlijkse bewaarkosten en eventuele valutakosten.

Bij kleine bedragen wegen vaste kosten zwaar. Stel dat u elke maand 150 euro inlegt en per aankoop 2 euro betaalt. Dat is 24 euro per jaar op 1.800 euro inleg, ruim 1,3%, en dat betaalt u nog voordat de koers ook maar beweegt. Kijk daarom wat een periodieke aankoop kost en of u een vaste maandelijkse inleg kunt instellen.

Begin met een gespreid fonds

Een wereldwijd indexfonds spreidt uw geld in één aankoop over honderden tot duizenden bedrijven. Valt één bedrijf om, dan merkt u dat nauwelijks. Bij een enkel aandeel raakt het uw hele inleg. Dit soort fondsen is er in de vorm van een ETF, een fonds dat op de beurs verhandeld wordt.

Let op de lopende kosten. Van elk fonds bestaat een essentiële-informatiedocument (KID) waarin kosten en risico staan, en dat leest sneller dan de folder van de aanbieder. Een fonds met lagere kosten houdt elk jaar meer van uw rendement over.

Zelf begon ik met een bedrag dat ik kon missen en keek de eerste maanden te vaak naar de koers. Een breed gespreid fonds maakt dat kijken minder spannend, al blijft beleggen risico houden. Voor beginners beleggen is dat de belangrijkste geruststelling die een product kan bieden.

Bepaal uw inleg en blijf consistent

Leg in wat u maandelijks kunt missen zonder aan uw buffer te komen, en laat het automatisch gaan. Een controller bij een middelgroot bedrijf die 150 euro inlegt, zet de opdracht op de dag na salaris. Dan hoeft hij er niet over na te denken. Na een jaar is dat 1.800 euro, na tien jaar 18.000 euro aan inleg.

Vaste inleg heeft een rekenkundig voordeel bij wisselende koersen. Staat een aandeel van een fonds op 50 euro, dan koopt u met 150 euro er drie. Is de koers gedaald naar 30 euro, dan koopt u er vijf. U hoeft het laagste punt dus niet te raden.

Ga ook uit van een daling. Daalt een belegging van 10.000 euro met 20%, dan is er nog 8.000 euro over. Bepaal vooraf dat u dan niet verkoopt, en zet dat desnoods op papier.

Veelgemaakte fouten bij beginner beleggen

De eerste fout is beleggen met geld dat u binnen enkele jaren nodig hebt. Het stel in Utrecht dat de aanbetaling voor een nieuwe woning wil doen, ziet bij een koersdaling in het verkeerde jaar zijn plan schuiven. De spaarrekening is voor dat geld de betere plek.

De tweede fout is verkopen na een daling. In de praktijk blijkt dat vaak anders dan beleggers vooraf denken. Wie zegt rustig te blijven bij 20% verlies, belt in het echt vaak de broker. Wie verkoopt, maakt het verlies definitief en mist het herstel.

De derde fout is alles inzetten op één bedrijf of een tip uit een groepsapp. Eén aandeel kan halveren, een wereldfonds heeft die kans nauwelijks. Hetzelfde geldt voor kosten. Een aanbieder die 2% per jaar rekent, kost op 10.000 euro 200 euro per jaar, elk jaar opnieuw.

Veelgestelde vragen

Hoeveel moet ik inleggen als beginner?

Leg in wat u elke maand kunt missen zonder aan uw buffer te komen. Bij veel brokers kunt u met een paar tientjes per maand starten, maar controleer de voorwaarden. Bij 50 euro per maand legt u 600 euro per jaar in, en dat is een prima begin.

Wat is de beste manier om te beginnen met beleggen?

Zorg eerst voor een buffer en een doel, kies dan een broker onder toezicht van de AFM. Begin met een breed gespreid wereldwijd fonds en stel een vaste maandelijkse inleg in. Zo houdt u het overzichtelijk en laag in kosten. Lees ook Beleggen, hoe het werkt, wat het kost en welke risico's u loopt.

Wat is het grootste risico voor beginners?

Het grootste risico is dat u uw inleg deels verliest op het moment dat u het geld nodig hebt. Dat gebeurt bij beleggen met een te korte termijn, of bij verkopen na een koersdaling. Een buffer en een duidelijk doel beperken dat risico het meest.

Pak vandaag uw laatste drie bankafschriften, tel de vaste lasten per maand bij elkaar op en vermenigvuldig dat met drie. Dat bedrag blijft op de spaarrekening staan, en wat daarboven overblijft is uw startbedrag. Bekijk meer artikelen over Beleggen beginners.