Kunt u veilig beleggen en welke risico's blijven altijd bestaan?

Een stel in Utrecht houdt 25.000 euro over na een verbouwing die goedkoper uitviel dan gedacht. Op de spaarrekening levert dat bedrag weinig op, dus ze vragen zich af of beleggen veilig genoeg is om er iets beters mee te doen. Mijn antwoord is dat het veiliger kan, maar nooit risicoloos wordt, en dat u het verschil kunt leren meten.

Is beleggen ooit zonder risico?

Nee, beleggen is nooit zonder risico, want de waarde van uw belegging schommelt en niemand kan de uitkomst garanderen. Neem de 25.000 euro van het stel als voorbeeld. Als dat bedrag in een beurskrimp met 30 procent daalt, resteert 17.500 euro. Om weer op 25.000 euro uit te komen is daarna een stijging van bijna 43 procent nodig, omdat de winst over een kleiner bedrag wordt berekend.

Dat is het koersrisico, en het verdwijnt niet door een slimme keuze. Wie in dollars belegt, loopt bovendien valutarisico. Een zwakkere dollar drukt uw rendement in euro's, ook als de koers zelf stijgt. Eén aandeel kent daarnaast het risico dat een bedrijf failliet gaat, waarna er niets van uw inleg overblijft.

Sparen is overigens ook niet zonder risico. Stijgen de prijzen sneller dan de rente, dan koopt u over tien jaar minder voor dezelfde 10.000 euro. De vraag is dus welk risico u wilt nemen, niet of u er een neemt.

Risico's beperken met spreiding

Spreiding verkleint het risico dat één slechte uitkomst uw hele vermogen raakt. Een controller bij een middelgroot bedrijf die een deel van zijn salaris in aandelen van de eigen werkgever steekt, heeft zijn inkomen en zijn belegging aan hetzelfde bedrijf gekoppeld. Gaat het slecht met die werkgever, dan verliest hij op twee plekken tegelijk.

Een wereldwijd indexfonds bevat duizenden bedrijven in verschillende landen en sectoren. Failliet gaan van één bedrijf is daarin een kleine tik. Het marktrisico blijft wel bestaan, want in een wereldwijde beurscrisis dalen bijna alle aandelen mee. Spreiding haalt dus het bedrijfsspecifieke risico weg en laat het marktrisico staan.

Wilt u de schommelingen verder temperen, dan kunt u een deel in obligaties of een fonds met een lager aandelenpercentage zetten. Dat dempt de uitslagen, tegen een lager verwacht rendement. Let ook op de kosten van het fonds, want die gaan elk jaar van uw rendement af, wat de markt ook doet.

Tijdshorizon en inleg

Hoe korter u het geld kunt missen, hoe minder het in aandelen thuishoort. Een zzp'er die belastingreserves aanlegt, weet precies wanneer de aanslag komt. Dat geld belegt u niet, want een beurs die net dan 20 procent lager staat, laat een gat achter in uw administratie.

Geld dat u pas over vijftien jaar nodig hebt, heeft ruimte om een dip uit te zitten. In de praktijk blijkt dat vaak anders. Mensen verkopen juist in de dip omdat ze geschrokken zijn, waarna het verlies definitief wordt. Bepaal daarom vooraf voor welk doel u belegt en op welke datum u het bedrag nodig hebt.

Over de inleg geldt hetzelfde. Belegt u 25.000 euro ineens, dan hangt uw uitkomst sterk af van het moment. Verdeelt u het over twaalf maanden, dan is de kans kleiner dat u alles op de hoogste koers koopt, al mist u dan het rendement over het deel dat nog wacht. Beide kan verdedigd worden. Het gaat erom dat u een keuze maakt waarbij u rustig blijft slapen. Houd bovendien eerst een buffer aan op uw spaarrekening, zodat u bij een tegenvaller niet gedwongen hoeft te verkopen.

Veilig beleggen en depotbescherming

Als uw aanbieder failliet gaat, blijven uw beleggingen in de regel van u, omdat ze gescheiden van het vermogen van die aanbieder worden bewaard. Valt het toch tegen en kan de aanbieder niet aan zijn verplichtingen voldoen, dan bestaat het beleggerscompensatiestelsel met een bovengrens van 20.000 euro per persoon per aanbieder. Dat vergoedt dus geen koersverlies, het dekt alleen een falende aanbieder.

Spaargeld is apart beschermd. Het depositogarantiestelsel dekt tot 100.000 euro per persoon per bank, en u leest de voorwaarden bij De Nederlandsche Bank. Voor beleggen geldt die garantie niet. Bekijk meer artikelen over Beleggen beginners.

Controleer voordat u geld overmaakt of de aanbieder een vergunning heeft. De Autoriteit Financiële Markten houdt daarvoor een openbaar register bij.

Signalen van oplichting

Een belofte van gegarandeerd of hoog rendement zonder risico is bijna altijd een teken van oplichting. Echte beleggingen kennen geen garantie, en wie die wel noemt, verkoopt een verhaal. Een tweede signaal is druk, bijvoorbeeld een telefoontje dat u vandaag nog moet storten omdat de kans anders verloopt.

Wees ook alert als iemand vraagt uw scherm te delen, uw inloggegevens door te geven of via een onbekend platform in crypto te betalen. Zoek de naam van de aanbieder op in het AFM-register en kijk of er een waarschuwing over bestaat. Staat de partij er niet in, dan stopt u.

Veelgestelde vragen

Is beleggen veilig?

Beleggen is niet veilig in de zin dat uw inleg gegarandeerd blijft staan. U kunt het risico wel verkleinen met spreiding, lage kosten en een lange horizon. Hoe groter de kans dat u het geld jarenlang kunt laten staan, hoe beter u een koersdaling kunt opvangen.

Kan ik al mijn geld verliezen met beleggen?

Bij één aandeel of één product kan dat, bijvoorbeeld als het bedrijf failliet gaat. Bij een breed gespreid wereldwijd fonds is een volledig verlies zeer onwaarschijnlijk, maar tijdelijke dalingen van 30 procent of meer komen voor. Met geleend geld of risicovolle producten kunt u zelfs meer verliezen dan uw inleg.

Welke beleggingen zijn het veiligst?

Spaargeld en obligaties met een goede kredietwaardigheid schommelen minder dan aandelen, al staat daar een lager verwacht rendement tegenover. Binnen beleggen geldt een breed gespreid fonds als minder riskant dan losse aandelen. Schrijf vandaag op hoeveel u kunt missen en tot wanneer, en kies pas daarna een product.