Aandelen AEX uitgelegd en hoe u erin belegt

Een controller bij een middelgroot bedrijf in Zwolle krijgt een eenmalige bonus van 12.000 euro. Op een verjaardag hoort hij dat u met de AEX "nooit helemaal fout zit". Hij wil eerst weten wat die aandelen AEX precies zijn, voordat hij er geld in zet. Een terechte vraag, want de AEX is een meetlat en geen product dat u zomaar kunt kopen.

Wat de AEX is

De AEX is een index, een lijst met 25 fondsen die samen laten zien hoe de grootste bedrijven aan de Amsterdamse beurs het doen. De naam staat voor Amsterdam Exchange Index.

Er bestaat dus geen loket waar u één AEX-aandeel koopt. U koopt aandelen van bedrijven die in de index zitten, of een product dat de index nabootst.

De index dient vooral als thermometer. Meldt het journaal dat de AEX 1% hoger sloot, dan zijn de 25 fondsen gemiddeld, gewogen naar omvang, 1% in waarde gestegen. Over uw eigen portefeuille zegt dat pas iets als die toevallig dezelfde samenstelling heeft.

Welke aandelen in de AEX zitten

In de AEX zitten de 25 grootste en meest verhandelde fondsen van Euronext Amsterdam, en die lijst verandert in de loop der jaren. Bekende namen als ASML, Adyen, ING, Heineken, Wolters Kluwer en Ahold Delhaize horen er doorgaans bij. Het actuele overzicht vindt u op de website van Euronext, omdat fondsen in- en uitstromen.

Een Nederlandse notering is nog geen Nederlands bedrijf. Veel fondsen halen het grootste deel van hun omzet buiten Nederland. ASML verkoopt zijn machines wereldwijd, dus de AEX is minder Nederlands dan de naam doet vermoeden.

Ook het aantal sectoren is beperkt. Technologie, financiële dienstverlening en consumptiegoederen wegen zwaar, terwijl andere sectoren nauwelijks vertegenwoordigd zijn.

Hoe de AEX wordt berekend

De AEX weegt elk fonds naar zijn beurswaarde van de vrij verhandelbare aandelen, dus grote bedrijven hebben meer invloed dan kleine. Aandelen die in handen zijn van vaste grootaandeelhouders tellen niet volledig mee.

Een rekenvoorbeeld maakt het concreet. Weegt een fonds 10% in de index en stijgt het 5%, dan tilt het de index met 0,5 procentpunt omhoog.

Een bovengrens voorkomt dat één bedrijf de index overheerst, want zonder zo'n plafond zou een enkel fonds de koers grotendeels bepalen. De index wordt daarom periodiek herzien, waarbij de samenstelling en de wegingen worden bijgesteld.

Let ook op het verschil tussen de gewone AEX en een variant waarin dividend wordt herbelegd. De koersindex negeert uitgekeerd dividend, terwijl het rendement voor een belegger daar wel uit bestaat. Vergelijkt u uw eigen resultaat met de index, kies dan de variant met herbelegd dividend.

Beleggen in de AEX

U belegt in de AEX via een indexfonds of een ETF die de index volgt, zodat u niet zelf 25 aandelen hoeft te kopen. Een tracker koopt voor u de fondsen in dezelfde verhouding als de index. U koopt één product bij uw broker en bezit daarmee indirect alle 25 bedrijven.

De kosten bepalen veel van het uiteindelijke resultaat. Stel dat een tracker 0,25% per jaar kost. Op 10.000 euro is dat 25 euro per jaar, plus de transactiekosten van uw broker. Vergelijk daarom de lopende kosten, de volgfout en de aankoopkosten voordat u kiest.

Zelf 25 aandelen kopen kan ook. Dan betaalt u voor elke order kosten en moet u bij elke herweging bijsturen, en voor een bedrag als 12.000 euro is dat zelden de moeite waard.

Een belegging in aandelen kan in waarde dalen, ook als de index als geheel een goede naam heeft. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) publiceert op afm.nl informatie over beleggen en de risico's daarvan. Belegd vermogen valt voor de Belastingdienst bovendien in box 3, waar de regels de afgelopen jaren veranderd zijn. Controleer de actuele regels op belastingdienst.nl.

AEX versus AMX en wereldindex

De AEX is een smalle keuze vergeleken met de AMX en een wereldindex, en dat bepaalt hoeveel spreiding u krijgt.

De AMX bevat de volgende groep middelgrote fondsen aan dezelfde beurs. Die bedrijven zijn kleiner, gaan vaker met grotere koersschommelingen gepaard en hebben een eigen samenstelling. Wie AEX en AMX combineert, bezit een breder deel van de Amsterdamse beurs.

Een wereldindex spreidt over bedrijven uit veel landen en sectoren. Nederland weegt daarin maar een klein deel, terwijl uw geld in de AEX volledig aan één klein beursland hangt. De controller met zijn bonus verdeelt het risico met een wereldindex dus veel breder dan met de AEX alleen.

De AEX past goed als u bewust een deel van uw portefeuille aan Nederlandse beursgenoteerde bedrijven wilt koppelen, of als bouwsteen naast andere indexen. Als enige belegging is hij krap.

Veelgestelde vragen

Hoeveel aandelen zitten in de AEX?

In de AEX zitten 25 fondsen. Dat zijn de grootste en meest verhandelde bedrijven aan Euronext Amsterdam. De samenstelling wordt periodiek herzien, dus welke 25 het zijn, kan veranderen. Bekijk meer artikelen over Aandelen.

Kan ik direct in de AEX beleggen?

Nee, de index zelf is niet te koop, omdat het een rekenmaat is. U koopt de 25 aandelen apart of u kiest een indexfonds of ETF dat de AEX volgt.

Vergelijk bij uw broker de lopende kosten van twee of drie trackers voordat u een bedrag inlegt.