Zo gaat u aandelen kopen, de stappen van broker tot eerste order

Een stel in Utrecht zat vorig jaar bij mij aan tafel met 3.000 euro op hun spaarrekening en twee brokerapps op hun telefoon. Geen van beide accounts had ooit een order gezien. Wat hen tegenhield was de eerste order zelf. Ze wisten niet welk ordertype ze moesten kiezen, wat het zou kosten en in welke valuta het aandeel verhandeld werd. Daar loopt het kopen van aandelen voor beginners meestal vast, en daarom loop ik de stappen door in de volgorde waarin u ze tegenkomt.

Een broker kiezen

Een broker is de partij die uw order naar de beurs brengt, en de eerste controle is of die partij een vergunning heeft. De AFM houdt toezicht op beleggingsdienstverleners en publiceert een register waarin u kunt opzoeken of een aanbieder erin staat. Doe die controle voordat u een identiteitsbewijs uploadt, niet erna. Zie ik op de website van een broker alleen mooie rendementen en geen duidelijke kostenpagina, dan haak ik af.

Daarna telt vooral wat u wilt kopen. Als u alleen aandelen op Euronext Amsterdam of andere Europese beurzen wilt, hoeft de broker geen Amerikaanse beurs te ondersteunen en speelt valuta geen rol. Wilt u een Amerikaans aandeel, controleer dan vooraf of dat kan. Let ook op de rapportage. Een jaaroverzicht dat u zonder gepuzzel in uw aangifte kunt gebruiken, scheelt u later veel zoekwerk.

Rekening openen en storten

Het openen van een rekening bestaat uit identificatie, een vragenlijst en een eerste storting. De identificatie gaat meestal met een foto van uw paspoort of identiteitskaart en een selfie. De vragenlijst over uw kennis en ervaring is voor de broker verplicht en bepaalt welke producten u mag handelen. Vul die eerlijk in, want een te rooskleurig beeld van uw ervaring helpt u niet als de koersen dalen. Het hele traject kan enkele werkdagen duren.

Stort in het begin een klein bedrag om de route te testen. Een overschrijving van 50 euro laat zien of het geld op het juiste moment op de beleggingsrekening staat en of de bank of iDEAL niets blokkeert. Pas daarna maakt u het volledige bedrag over. Een zzp'er met belastingreserve op zijn spaarrekening zou ik daarbij nog een stap terug laten doen, want dat geld is geen beleggingsgeld. Koop aandelen alleen met geld dat u de komende jaren niet nodig hebt.

Ordertypes uitgelegd

Er zijn drie ordertypes die u in de praktijk gebruikt, en het verschil zit in hoeveel controle u houdt over de prijs. Een marktorder koopt direct tegen de beste prijs die op dat moment beschikbaar is. Een limietorder koopt alleen tegen de prijs die u noemt of lager. Een stoporder wordt pas een echte order als de koers een door u gekozen niveau raakt, en die gebruikt u vooral om te verkopen.

Een voorbeeld maakt het verschil zichtbaar. Een aandeel staat op 40,00 euro, maar de laagste verkoopprijs in het orderboek is 40,10 euro en de hoogste koopprijs 39,90 euro. Dat verschil heet de spread. Met een marktorder koopt u waarschijnlijk tegen 40,10 euro. Met een limietorder van 40,00 euro koopt u pas als iemand tegen die prijs wil verkopen, en gebeurt dat niet, dan blijft de order openstaan of vervalt hij.

Let ook op de geldigheid. Een dagorder vervalt aan het einde van de beursdag. Een order die geldig blijft tot herroeping kan dagen later alsnog uitgevoerd worden, soms tegen een situatie waar u niet meer aan dacht.

Kosten en valuta bij het kopen van aandelen

De kosten van een order bestaan uit meer dan het tarief dat de broker noemt. Er is het transactietarief, dat vast of procentueel kan zijn. Er is de spread, die u bij elke koop betaalt zonder dat die op uw afrekening staat. En er kunnen kosten zijn voor de beurs, voor valutaomrekening en voor het bewaren van uw stukken. Vraag de volledige kostenlijst op en rekent u een voorbeeld door met het bedrag dat u zelf van plan bent in te leggen.

Dat rekenwerk laat soms een groot verschil zien. Stel dat een broker 2 euro per order rekent. Bij een order van 1.000 euro is dat 0,2 procent, bij een order van 100 euro al 2 procent. Wie klein begint, doet er dus goed aan weinig, maar grotere orders te plaatsen in plaats van elke maand een handvol losse aankopen.

Een aandeel in een andere valuta brengt een extra stap met zich mee. Koopt u een Amerikaans aandeel, dan wordt uw geld omgerekend naar dollars, en die omrekening kan een opslag op de wisselkoers bevatten. Sommige brokers rekenen dat automatisch voor u om, andere vragen u eerst dollars te kopen. Kijk bij de orderbevestiging in welke valuta u afrekent. Over dividend uit het buitenland kan bronbelasting zijn ingehouden, en voor de verwerking in uw aangifte is de Belastingdienst de plek om de actuele regels te controleren. Bekijk meer artikelen over Aandelen.

Je eerste aandeel kopen

De eerste order loopt in een vaste volgorde, en elke stap heeft een controlemoment. Zoek het aandeel op naam of ISIN-code, want dezelfde bedrijfsnaam kan op meerdere beurzen met een andere koers en valuta staan. Controleer de beurs en de valuta, kies het aantal stuks en het ordertype, en lees het overzicht met de totale kosten voordat u bevestigt.

Neem een concreet geval. U wilt 25 aandelen kopen die rond 40,00 euro staan. U kiest een limietorder op 40,10 euro, geldig voor één dag. Het maximale bedrag is dan 25 maal 40,10, dus 1.002,50 euro, plus het transactietarief. Wordt de order uitgevoerd tegen 40,05 euro, dan betaalt u dat en niet de limiet. Blijft de koers hoger, dan gebeurt er niets en kunt u de volgende dag opnieuw beslissen.

Na uitvoering ziet u het aandeel in uw portefeuille, meestal binnen enkele minuten. Soms wordt een order slechts gedeeltelijk uitgevoerd, bijvoorbeeld 15 van de 25 stuks. Dat is normaal bij aandelen die minder vaak verhandeld worden. Controleer dan of de rest nog openstaat of vervallen is.

Wat daarna

Na de eerste order is er weinig wat u dagelijks hoeft te doen. Kijk niet elke ochtend naar de koers van één aandeel. Zet in een eenvoudig overzicht wat u hebt gekocht, tegen welke prijs en waarom, zodat u over een jaar nog weet wat uw bedoeling was. Een controller die ik ken doet dit in een spreadsheet met drie kolommen en vindt dat net zo nuttig als zijn kwartaalcijfers.

Denk daarnaast aan uw buffer en uw belasting. Beleggingen horen bij het vermogen dat u opgeeft in de aangifte, en de Belastingdienst legt uit hoe dat werkt. Wilt u eerst scherp krijgen hoeveel ruimte uw huishoudbudget werkelijk biedt, dan helpt het Nibud bij het maken van dat overzicht.

Uw eerstvolgende stap is klein. Zoek deze week uw gekozen broker op in het AFM-register en stort 50 euro om de route te testen. De eerste order kan wachten tot dat bedrag zichtbaar op uw rekening staat. Lees ook Wat zijn aandelen en hoe verdient u eraan met beleggen?.

Veelgestelde vragen

Hoeveel geld heb ik nodig om aandelen te kopen?

Technisch kunt u beginnen met het bedrag van één aandeel, soms zelfs met een deel van een aandeel als uw broker dat aanbiedt. Praktisch hangt het af van de kosten per order. Bij een vast tarief van een paar euro loopt dat bij kleine bedragen snel op als percentage, dus reken met uw eigen bedrag door voordat u begint.

Wat is het verschil tussen een limietorder en een marktorder?

Een marktorder wordt direct uitgevoerd tegen de prijs die op dat moment beschikbaar is, zodat u zeker weet dat u koopt maar niet precies tegen welke prijs. Bij een limietorder bepaalt u de maximale prijs, zodat u de prijs kent maar niet zeker weet of de order wordt uitgevoerd. Voor een aandeel dat weinig verhandeld wordt, is een limietorder meestal de veiligere keuze.